Ritüeller

En Köklü Türk Geleneği: Hıdırellez

Hıdırellez

Hıdırellez Türk kültüründe var olan ve Anadolu gelenekleri arasında yerini almış belki de en köklü ritüellerimizden biridir. Hıdırellezle ilgili bir çok hikaye ve anlatım olmasına rağmen en yaygın olanı; Hz. Hızır’ın karadan, Hz. İlyas’ın denizden gelerek su ve toprağın bereketini bir araya getirmeleri ve ihtiyacı olanların dilek kapılarını açarak, baharın bereketiyle yenilenme enerjisini buluşturup, temiz bir başlangıç yapmamıza destek olmalarıdır.

Hıdır (Hz. Hızır A.S) rivayete göre oturduğu yerde kuru otların yeşile döndüğü, ilm-i ledün sahibi çok özel bir velidir (aydınlanmış kişi). Türk-İslam kültüründe zamansız ve mekansız olduğuna inanılan Hz. Hızır, ihtiyacı olanlara ansızın yardım etmesiyle bilinir. Ve hatta dilimize “Hızır gibi yetişti…” deyimi bu nedenle gelmiş ve beklenmedik yardımlara “Hızır gibi…” yakıştırması yapılmıştır. Hz. Hızır’ın her sene “Hıdırellez” döngüsünde dileklerimizi öğrenmek ve bize yardım etmek için aramızda olduğuna inanırız. Hıdırellez 5 Mayıs  günü ikindi vakti başlar ve 6 Mayıs günü ikindi vakti biter. Hıdırellez sadece dilek ve dualar için kıymetli bir gün olarak görülmez, aynı zamanda baharın yaza dönüşünü, yenilenmenin tazeliğiyle yeni bir dönemi karşılamayı ve mevsimin en güzelini, yazı başlatmayı da simgeler. Bu sene 5 Mayıs Cuma gününe denk gelmekte.

Hıdırellez Gecesi Ritüeli…

Hıdırellez bu sene de her yıl olduğu gibi 5 Mayıs Cuma günü ikindi vakti başlayıp, gece dilek ve dualarla geçirilecek ve 6 Mayıs Cumartesi günü ikindi vakti bitecek. Hıdırellez ile iç içe geçmiş iki ana unsur vardır. Birincisi Gül veya Gül Ağacı, ikincisi ise ateştir.

Gül, Hz. Peygamber’imizin çok sevdiği bir bitkiydi. O kadar ki Hz. Peygamber’in gezdiği yerlere Gül kokusu sindiği rivayet edilir. Bitkiler aleminde “Gül” titreşim seviyesi en yüksek bitkidir ve enerjisi güçlü ve pozitiftir. Yine Gül enerjisel olarak bizi düşük bir seviyeden hızlı biçimde yüksek bir seviyeye getirebilir. Bu nedenle de dua ve dileklerle bağlantılı kullanılması esasen dualarımız ve dileklerimiz sırasında enerjimizin yükselerek frekansımızın güçlenmesini sağlamasıyla bağlantılıdır.

Ateş ise nazardan, hastalıklardan, kötülüklerden, zorluklardan, darlıklardan korunmak ve arınmak için kullanılan önemli bir hıdırellez ritüelidir. Özellikle Eskiden kentleşmenin bu denli yoğunlaşıp, şehirlerin binadan başka bir şey barındırmadığı günlerde mahalle aralarında illa bir boşluk olur ve her 5 Mayısta neredeyse her mahalle de köy veya kentte ateş yakılır, üzerinden atlanırdı. Şimdilerde pek de bu imkanımız kalmadı. Dolayısı ile hıdırellez ritüeli biraz değişiklik göstererek evimizde ateş yakamayacağımıza göre onun yerini mumlar aldı. Ateş elementi hızlı ve çabuk hareket etmeyi, su elementi rahmeti, toprak elementi bereketi ve hava elementi de düşünmeyi, aklı temsil eder. Dolayısıyla ritüellerin içinde sıklıkla ateş yani onu sembolize eden mum bulunur. Mum sizin dilek ve arzularınızı hızlandıran, çabuk şekilde yerine gelmesini sağlayan önemli bir araçtır.

5 Mayıs öncesi evinizde küçükte olsa bir Gül ağacı bulundurmaya gayret edin, mümkün değilse en iyi alternatif Çam ağacıdır. Hiç biri bulunmuyorsa herhangi bir ekili çiçekli bitki olabilir ama en ideali Gül’dür…

Hıdırellez’de dileklerinizi yazılı olarak aktarmak önemlidir. Bu nedenle de Gül ağacının dibine veya dalına dileklerinizi yazılı olarak bırakmak gerektiğine inanılır. Dileğiniz her ne ise bunu elbette önce yaratıcıdan talep ediyoruz, sonra bunu beyaz bir kağıda yazıyoruz. Yazım sırasında yanınızda ve evinizde mum yakıyoruz. Kağıdı gül ağacının dibine koyuyoruz. Ağacın dibine ayrıca bereket için para da gömülür. Hıdırellez sabahı erken saatte dileğinizin yazılı olduğu kağıdı denize atıp, parayı da ağacın dibinden çıkarıp, cüzdanınıza koymak ve gelecek yıl ki hıdırelleze kadar saklamak gerektiğine inanılır. Hıdırellezle ilgili en çok uygulanan dilek geleneği bu şekildedir.

5 Mayıs Günü Evinizle Ve Kendinizle İlgili Dikkat Etmeniz Gerekenler…

Yüzlerce yıldır uygulanan Türk hıdırellez gelenekleri bölgesel adetlere göre bazı değişiklikler gösterse de genel olarak en fazla dikkat edilen ve uygulanan ritüel şöyledir;

Öncelikle 5 Mayıs günü ev temiz olmalıdır. Bir gün öncesi veya o gün sabah ikindi vaktine kadar evin temizlenmesi arınması tamamlanır.

Hıdırellez günü evde mayalı bir yiyecek pişirilir veya yapılır. Maya bolluk ve bereket göstergesidir. Örneğin, ekmek yapımı, yoğurt yapımı gibi. Yapılırken, evinizin, ailenizin bolluk ve bereketinin tüm sene sürmesi dilenir.

Hıdırellez gecesi mutfağınız ve ocağınız temiz olmalıdır. Mutfakta bir kap içine bir tutam tuz (temizlik ve arınma için), bir tutam pirinç (bolluk için), bir tutam şeker (ağız tadı için) bir kaseye konup mutfağın doğu tarafına yerleştirilir ve yanında küçük bir mum yakılır, evinizin yuvanızın huzur ve bereketinin daim olması dilenir. Yine Hıdırellez günü evinizde güzel kokulu buhur yakmak, aromatik yağlarla evinizin kokusunu düzenlemek çok uygun olur. (Yasemin, Nergis, Gül, Çay Ağacı yağları veya kokuları kullanılabilir)

Hıdırellez günü dedikodu yapmaktan, boş laf konuşmaktan, kötü sözler söylemekten (küfür gibi), bir canlıyı incitmekten, zarar vermekten kesinlikle kaçınmamız gerekir. Doğaya yakın olmak, hiç değilse çiçeklerinizi sulamak, ilim ve dualarla o günü ve geceyi geçirmek, SADAKA vermek çok kıymetlidir.

Dileklerinizin gerçekleşeceği, kısmetli bir yıl geçirmenizi temenni ederim. Sevgilerimle.

Şebnem Ekşib

Astrolog ve Eğitmen

©Şebnem EKŞİB Yazının tüm hakları saklıdır. İzin almadan ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz ve kopyalanamaz.

Mesaj Bırak

Your email address will not be published. Required fields are marked *